Có thể tăng lợi nhuận cho trang trại cà phê một cách bền vững?

Đối với nhà sản xuất cà phê, lợi nhuận bị ảnh hưởng bởi bốn yếu tố chính như giá họ phải trả, chi phí sản xuất, năng suất và chất lượng cây trồng. Trong đó, năng suất và chất lượng cây trồng là hai yếu tố mà người trồng có thể điều chỉnh dễ dàng để tối ưu hoá lợi nhuận. Bởi hầu hết nông dân rất khó tác động lên giá họ phải trả cũng như chi phí sản xuất. Các chi phí này thường cố định và cần thiết trong môi công đoạn như bón phân, chi phí cải tạo đất, thuê nhân công,…

Nông dân sẽ cải thiện năng suất cây cà phê để tăng tổng doanh thu trên mỗi ha trong trang trại. Thông thường, sự gia tăng năng suất này không phải do tăng hoặc lạm dụng phân bón hoá học vì có thể làm ô nhiễm đất và nước ngầm. Thay vào đó, nông dân sẽ áp dụng các biện pháp cải thiện dinh dưỡng cây trồng cân bằng phù hợp với tiềm năng của diện tích canh tác. Điều này có nghĩa là đất sẽ được bổ sung các chất dinh dưỡng còn thiếu thông qua các nguồn phân bón phù hợp và cân đối các chất dinh dưỡng, bón đúng lúc, đúng liều lượng. 

Thế giới sản xuất khoảng 170 triệu bao cà phê (loại 60kg) mỗi năm. Mức năng suất trung bình toàn cầu là 16 bao/ha (theo số liệu của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc). João Moraes đánh giá, với mức năng suất này, dù giá cà phê ở mức cao tương đương các loại cà phê đặc sản, nông dân quy mô nhỏ khó có thể phát triển bền vững. Vì năng suất càng thấp đồng nghĩa với việc chi phí trên mỗi bao cà phê càng cao. Thu nhập nông dân thu về có thể không đủ bù lỗ và tiếp tục đầu tư cho mùa vụ mới. Chưa kể, thị trường giá cà phê rất biến động, lạm phát tăng làm nhiều nông dân không thể trang trải cuộc sống hằng ngày. Giá các nguyên vật liệu đầu vào tăng vọt, trang trại không được cải tiến sẽ càng trở nên lạc hậu, giảm năng suất do cây già đi, đất đai khô cằn theo thời gian. Điều này khiến nông dân rơi vào tình trạng nghèo khó và phải di dân. Vì thế, lợi nhuận phải đảm bảo dựa trên khả năng sinh lời cao trên mỗi diện tích của trang trại hay năng suất cao. Việc tối ưu sản lượng trên mỗi diện tích sẽ giảm chênh lệch chi phí trên mỗi bao cà phê. Nông dân bán được nhiều sản phẩm hơn. Phần doanh thu khi trừ chi phí sẽ tăng lên khiến họ có thu nhập cao hơn.

Với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật hiện đại, ngày nay có rất nhiều các biện pháp có thể giúp nông dân tăng năng suất. Tuy nhiên để tăng lợi nhuận nhưng vẫn đảm bảo bền vững trên mọi phương diện cần áp dụng các phương pháp phù hợp với cây và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.

Sử dụng phân bón tăng dinh dưỡng cây trồng hợp lý

Theo các nhà nghiên cứu, cây cà phê phát triển tốt khi được chăm sóc đầy đủ và sử dụng phân bón. Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất cà phê thường sử dụng quá mức hoặc thậm chí sử dụng sai các chất này. João cho biết, việc này có thể dẫn đến tình trạng “nạn đói tiềm ẩn” ở cây cà phê. Cà phê được hấp thu rất nhiều phân NPK nhưng lại không đạt được mức năng suất kỳ vọng. Điều này là do việc cây thiếu các chất dinh dưỡng vi lượng hoặc đa lượng cân bằng khiến cà phê không thể đạt được tiềm năng sản xuất nhưng không có dấu hiệu của sự thiếu hụt chất dinh dưỡng trong lá. 

Vì thế, nông dân cần thiết lập một kế hoạch cân bằng dinh dưỡng bằng cách tham khảo báo cáo phân tích đất, lịch sử của khu vực và tiềm năng sản xuất của cây cà phê. Lịch trình bón phân cho cây có thể là sáu lần một năm và cần bón đúng loại phân bón để cân bằng dinh dưỡng trong đất, cây trồng và tránh lãng phí, gây tổn hại cho đất. Ngoài ra, nông dân có thể áp dụng các phương pháp nông nghiệp hữu cơ, tận dụng các chế phẩm sinh học từ quá trình sản xuất, ủ phân để vừa tăng độ phì nhiêu vừa bảo vệ môi trường.

Mật độ cây trồng

Theo Giám đốc Tài khoản Toàn cầu tại Yara, mật độ cây trồng là yếu tố chính ảnh hưởng đến năng suất ảnh hưởng đến lợi nhuận tổng thể của trang trại. Hầu hết, các trang trại có mật độ cây trồng từ 1.000 – 2.000 cây trên một ha. Việc tối ưu hoá mật độ sẽ giúp tăng năng suất đáng kể. Tuy nhiên nếu trồng quá dày, năng suất có thể giảm mạnh do sự cạnh tranh dinh dưỡng, ánh sáng giữa các cây. Hơn nữa, trang trại cần trồng đa dạng các giống cây như các trang trại cà phê nông lâm kết hợp thay vì chuyên canh độc nhất một loại cà phê. Sự đa dạng sẽ thúc đẩy hệ sinh thái, tăng độ ẩm giúp cây cà phê cộng sinh và tăng năng suất tự nhiên đồng thời hỗ trợ phục hồi rừng và cải thiện biến đổi khí hậu.

Thêm vào đó, vào những chu kỳ sinh trưởng nhất định của cây, nông dân có thể cắt tỉa bởi các cành lá. Việc cắt bỏ những thân cây thừa sẽ kích thích và tái sinh cây trồng. Cà phê cũng bớt các gánh nặng và tập trung dinh dưỡng để nuôi quả hơn.

Có thể thấy, bằng cách tập trung vào các kỹ thuật canh tác, tôn tạo vùng trồng hợp lý như hữu cơ hay nông lâm kết hợp, nông dân có thể tăng năng suất và lợi nhuận. Tuy nhiên, việc nông dân đạt được các mức lợi nhuận phù hợp vẫn tuỳ thuộc vào giá trị và sự công nhận trên thị trường. Vậy nên hãy sử dụng các loại cà phê đặc sản trồng theo các phương pháp hạn chế tác động đến môi trường nhé!

Đừng quên theo dõi kênh trải nghiệm của XLIII Coffee để khám phá các tin tức hữu ích.

Câu 1: Tại sao lợi nhuận bền vững cho trang trại cà phê lại quan trọng?

Lợi nhuận bền vững đảm bảo tương lai cho ngành cà phê và nông nghiệp, giúp nông dân có đủ vốn để đầu tư và cải thiện trang trại.

Câu 2: Các yếu tố nào ảnh hưởng đến lợi nhuận của nông dân trồng cà phê?

Lợi nhuận bị ảnh hưởng bởi giá bán cà phê, chi phí sản xuất, năng suất và chất lượng cây trồng.

Câu 3: Làm thế nào nông dân có thể tăng năng suất cây cà phê một cách bền vững?

Nông dân có thể tăng năng suất bằng cách cải thiện dinh dưỡng cây trồng mà không lạm dụng phân hóa học, đảm bảo cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết.

Câu 4: Mật độ cây trồng ảnh hưởng như thế nào đến lợi nhuận của trang trại cà phê?

Mật độ cây trồng tối ưu giúp tăng năng suất, nhưng nếu trồng quá dày sẽ làm giảm năng suất do cạnh tranh giữa các cây.

Câu 5: Những biện pháp nào có thể áp dụng để tăng lợi nhuận bền vững cho trang trại cà phê?

Nông dân có thể sử dụng phân bón hợp lý, trồng đa dạng giống cây, và cắt tỉa cây để cải thiện năng suất và bảo vệ môi trường.