Luật chống phá rừng EUDR chính thức tạm hoãn, kế hoạch, thời hạn mới?

Quyết định trì hoãn EUDR thêm một năm được thông qua với số phiếu áp đảo

Với 546 phiếu thuận, 97 phiếu chống và 7 phiếu trắng, Nghị viện EU đã chính thức thông qua việc gia hạn thời gian áp dụng EUDR. Các công ty lớn sẽ có thời hạn đến ngày 30/12/2025 để tuân thủ luật mới, các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ sẽ có thời hạn đến tháng 06/2026.

Cụ thể, theo kế hoạch EUDR mới:

Thời hạn tuân thủ của các công ty lớn là ngày 30/12/2025 thay vì 30/12/2024.

Thời hạn tuân thủ cho các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ là tháng 06/2026 thay vì 06/2025.

Ủy ban EU cũng cam kết sẽ cung cấp hệ thống thông tin và nền tảng phân loại rủi ro sớm nhất có thể, chậm nhất vào ngày 30/6/2025. Việc đánh giá chung về quy định sẽ diễn ra chậm nhất vào ngày 30/6/2028, trong đó Ủy ban sẽ phân tích các biện pháp bổ sung để đơn giản hóa và giảm bớt gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, Quốc hội sẽ giám sát chặt chẽ quá trình này để giảm bớt tình trạng quan liêu và đảm bảo rằng lời nói của Ủy ban được thực hiện bằng hành động. Mục tiêu của EU vẫn rõ ràng: đảm bảo các bên liên quan và người tiêu dùng không bị ảnh hưởng tiêu cực bởi việc thực hiện quy định này.

Tại sao Nghị viện EU quyết định gia hạn bộ luật EUDR?

EUDR là một trong những luật quan trọng nhằm ngăn chặn nạn phá rừng liên quan đến việc sản xuất bảy mặt hàng chủ chốt: cà phê, ca cao, đậu nành, gia súc, dầu cọ, cao su và gỗ. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), EU tiêu thụ khoảng 10% lượng sản phẩm gây ra nạn phá rừng toàn cầu, trong đó hơn hai phần ba đến từ dầu cọ và đậu nành.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức trong ngành cà phê và các nhà rang xay lớn đã cảnh báo về những “hậu quả không mong muốn” nếu luật này được áp dụng quá sớm. Họ lo ngại rằng những người nông dân quy mô nhỏ có thể bị loại khỏi chuỗi cung ứng do không đáp ứng được các yêu cầu khắt khe về nguồn gốc sản phẩm.

Do đó, Nghị Viện EU cho biết, việc gia hạn thời gian thực thi EDUR nhằm giúp các doanh nghiệp toàn cầu có thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng hơn để tuân thủ các quy định mới mà không làm suy giảm mục tiêu bảo vệ môi trường. Ông Christine Schneider, phát ngôn viên của Nghị viện EU, nhấn mạnh: “Chúng tôi đã lắng nghe những khó khăn của một số ngành và đảm bảo rằng các doanh nghiệp, nông dân và chính quyền bị ảnh hưởng sẽ có thêm một năm để chuẩn bị.”

Báo cáo viên của Quốc hội Christine Schneider (EPP, DE) cũng tuyên bố, Quốc hội đã chú ý đến lời kêu gọi của một số lĩnh vực đang gặp khó khăn và đảm bảo rằng các doanh nghiệp, lâm nghiệp, nông dân và chính quyền bị ảnh hưởng sẽ có thêm một năm để chuẩn bị. Vì thế, khoảng thời gian này phải được sử dụng hiệu quả để đảm bảo rằng các biện pháp được công bố trong tuyên bố ràng buộc của Ủy ban, bao gồm nền tảng trực tuyến và phân loại rủi ro, được thực hiện nhất quán để tạo ra khả năng dự đoán cao hơn trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Đánh giá tác động và đơn giản hóa hơn nữa sẽ theo sau trong giai đoạn đánh giá đối với các quốc gia hoặc khu vực có rủi ro thấp, cung cấp cho các quốc gia động lực bổ sung để cải thiện các hoạt động bảo tồn rừng của họ.

Phản ứng của các bên liên quan khi EUDR gia hạn

Sau khi kết quả bỏ phiếu được công bố, trong khi nhiều tổ chức công nghiệp hoan nghênh quyết định gia hạn, các nhóm môi trường, các nhà đầu tư và bên liên quan trong lĩnh vực tài chính bền vững lại bày tỏ sự thất vọng, cho rằng việc trì hoãn sẽ làm chậm quá trình giảm thiểu nạn phá rừng. Phần lớn các nhà đầu tư cho rằng quyết định này là không mong muốn, làm giảm độ tin cậy của chính sách và phát đi tín hiệu gây nhầm lẫn cho thị trường.

Mads Steinmüller, Giám đốc Khí hậu và Thiên nhiên tại Danske Bank Asset Management, bày tỏ quan ngại sâu sắc về sự chậm trễ này. Ông nhận định rằng “hạn mức tín dụng với môi trường đã đạt ngưỡng tối đa,” đồng thời nhấn mạnh rằng việc hoãn thực thi EUDR có thể làm gia tăng rủi ro chuyển đổi bản chất của ngành.

Tương tự, Caroline Prolo từ Fama Re.Capital cảnh báo rằng việc trì hoãn làm suy yếu chính sách và gây bất ổn cho các doanh nghiệp. Bà cho rằng, thay vì hoãn lại, EU nên triển khai giai đoạn chuyển tiếp có cấu trúc và cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các nông dân nhỏ – đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhất. “Luật môi trường không thể chờ đợi trong khi rừng vẫn cháy và nạn phá rừng gia tăng,” bà nhấn mạnh.

Greta Fearman, đại diện Cardano, đồng tình rằng việc trì hoãn có thể làm nạn phá rừng tiếp diễn. Dù hầu hết các doanh nghiệp trong danh mục của Cardano đều ủng hộ EUDR, bà cảnh báo rằng gánh nặng tuân thủ có thể đẩy các nông dân nhỏ ra khỏi chuỗi cung ứng bền vững và chuyển nguồn cung sang các thị trường ít tiêu chuẩn hơn, gây ra rủi ro xã hội.

Arild Skedsmo từ KLP cho rằng, dù việc trì hoãn 12 tháng có thể giúp các quốc gia sản xuất cải thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, nhưng điều đáng thất vọng là nhiều bên tập trung vào vận động hành lang phản đối luật hơn là chuẩn bị tuân thủ. Ông nhấn mạnh, để tối ưu hóa tác động tích cực của EUDR, cần thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp, nông dân và cơ quan quản lý.

Trong khi đó, Graham Stock từ BlueBay nhận định rằng sự trì hoãn có thể là cơ hội để EU giải quyết những lo ngại từ các đối tác thương mại và cải thiện hệ thống giám sát, với điều kiện thời gian được sử dụng hiệu quả.

Nhìn chung, dù có những ý kiến đồng thuận về thách thức khi thực thi EUDR, phần lớn nhà đầu tư vẫn nhấn mạnh sự cần thiết của luật này trong việc giảm thiểu nạn phá rừng toàn cầu.

Theo số liệu từ FAO, từ năm 1990 đến 2020, khoảng 420 triệu ha rừng đã bị mất do nạn phá rừng – diện tích lớn hơn toàn bộ EU. Các hoạt động nông nghiệp chiếm khoảng 90% tình trạng phá rừng này. Luật EUDR kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu nạn phá rừng toàn cầu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần tận dụng thời gian gia hạn để chuẩn bị và thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu của luật.

Quyết định hoãn thực thi EUDR của Nghị viện EU mang đến thêm thời gian cho các doanh nghiệp chuẩn bị tuân thủ quy định mới mà không làm suy giảm mục tiêu bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là đảm bảo các biện pháp được triển khai hiệu quả để giảm thiểu nạn phá rừng, đồng thời đảm bảo chuỗi cung ứng không bị gián đoạn.

Hi vọng là sau đợt gia hạn này các tổ chức sẽ có điểu phối hoạt động phù hợp để EUDR sẽ được thực thi ổn thỏa, đúng với sứ mệnh của nó!