Phụ nữ trong ngành cà phê Specialty – Nhân tố thúc đẩy sự bền vững toàn diện

Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong ngành cà phê Specialty toàn cầu bao gồm việc trồng trọt và sản xuất hạt cà phê. 

Phụ nữ tham gia nhiều công đoạn sản xuất cà phê khác nhau

Ngành cà phê Specialty đang phụ thuộc mật thiết vào những người phụ nữ. Họ có mặt trong tất cả các khâu từ trồng trọt đến phân loại và các công việc thủ công cần thiết để sản xuất cà phê.

Theo báo cáo của The Forward Forward, được phát hành bởi The Partnership for Gender Equity (PGE) năm 2015, người phụ nữ trong các hộ sản xuất nhỏ thường thực hiện phần lớn các giai đoạn đầu của quá trình sản xuất tại trang trại gia đình như canh tác, cắt tỉa, thu hoạch và phân loại. Trong khi đó, đàn ông, với vai trò trụ cột trong trang trại quy mô gia đình, thường kiểm soát các giai đoạn sản xuất sau: vận chuyển cà phê và đưa ra thị trường.

Phụ nữ có mặt trong tất cả các khâu từ trồng trọt đến phân loại và các công việc thủ công cần thiết để sản xuất cà phê

Đặc biệt, tại Đông Phi – khu vực trồng cà phê Specialty nổi tiếng về chất lượng tuyệt hảo, vai trò của người phụ nữ lại càng thêm phần quan trọng. Cụ thể, cơ quan phát triển quốc tế hàng đầu thế giới – USAID cho biết số lượng lao động nữ tại các khu vực này chiếm một phần rất lớn: tại Burundi chiếm tới 96%, Kenya 76%, Rwanda 84%, Tanzania 71%, Uganda 77%,….

Không những chiếm số lượng đông đảo, những người phụ nữ Đông Phi cũng thường đảm nhận các công việc vất vả nhất. Trong các trang trại cà phê ở Đông Phi họ là người thực hiện tất cả các công đoạn gieo trồng, tỉa cành, nhổ cỏ, bón phân, thay thế cây già,… Lorraine Girinka – Giám đốc Truyền thông của KALICO, một công ty cà phê do phụ nữ sáng lập ở Burundi cho biết: “Ở Burundi, phụ nữ góp phần quan trọng vào toàn bộ quá trình sản xuất cà phê. Dù trang trại đó thuộc về chính họ hay người chồng, thì hầu như phụ nữ đều phải chịu trách nhiệm chính trong việc chăm sóc cây cà phê để chúng khỏe mạnh từ khi gieo hạt cho đến khi thu hoạch”.

Ở Đông Phi, phụ nữ thường đảm nhận các công việc vất vả nhất trong trang trại cà phê

Phụ nữ luôn nỗ lực nâng cao vị thế của mình trong ngành cà phê Specialty

Ngành cà phê có truyền thống do nam giới thống trị nhưng hiện nay phụ nữ đã đứng lên đấu tranh đòi quyền lợi và chứng minh vai trò quan trọng của mình. Trong vòng vài năm, lao động nữ tại các nông trại đã cho thấy sự tiến bộ vượt bậc đáng kể khi được cung cấp các cơ hội, nguồn lực và nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức khác nhau. Người phụ nữ kịp thời nắm bắt cơ hội để trau dồi kỹ thuật, chuyên môn, đồng thời tham gia các cuộc thi mang tầm cỡ quốc tế và đạt giải cao. 

Trước đây, lịch sử cuộc thi World Barista Championship (WBC) – cuộc thi cho các nhà pha chế cà phê chuyên nghiệp được tổ chức ở quy mô toàn cầu, chưa từng ghi nhận phụ nữ đạt giải quán quân. Trong 6 năm đầu tiên diễn ra cuộc thi, chỉ có 10% nữ giới bước vào vòng chung kết. Thế nhưng điều này đã có sự thay đổi khi có người phụ nữ xuất sắc giành được ngôi vị quán quân cuộc thi này. Dù con số mới chỉ dừng lại ở 2 người trong 7 năm diễn ra cuộc thi nhưng đây cũng là dấu hiệu cho thấy phụ nữ đã gặt hái được một số thành công nhất định trên con đường khẳng định vai trò của mình. 

Trong vài năm gần đây, lao động nữ tại các nông trại đã cho thấy sự tiến bộ vượt bậc đáng kể khi được cung cấp các cơ hội, nguồn lực và nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức khác nhau

Mặc dù lao động nữ tại các trang trại chiếm tỷ lệ số lượng khá lớn và có nhiều đóng góp thiết thực cho quá trình sản xuất nhưng lại không được đảm bảo quyền lợi bình đẳng với đàn ông. 

Rào cản kinh tế

Phụ nữ ít có khả năng tham gia vào hoạt động kinh doanh cuối cùng của chuỗi cung ứng, như chứng nhận, thương mại, tiếp thị và vận chuyển. Họ thường không thể tham gia hợp tác xã để tiếp thị cà phê của họ vì họ không sở hữu đất đai, không đủ khả năng trả phí hoặc phải đối mặt với định kiến. Kết quả là trong khi phụ nữ làm nhiều việc hơn thì nam giới có quyền kiểm soát lớn hơn đối với việc ra quyết định kinh doanh và tài chính. Do đó, nam giới thường nắm giữ phần lợi nhuận lớn hơn.

Chúng ta có thể nhìn thấy thực trạng này trong một nghiên cứu năm 2018 về các quốc gia sản xuất cà phê ở Đông Phi. Theo đó, khoảng cách tiền lương trung bình giữa nam và nữ là 39%. Con số này đang rung lên những hồi chuông cảnh báo cho ngành cà phê Specialty trách nhiệm. Các nhà sản xuất cùng tổ chức, cơ quan liên quan cần có giải pháp thích hợp để bảo vệ quyền lợi của phụ nữ, xóa tan khoảng cách giới trên các nông trại. 

Phụ nữ ít có khả năng tham gia vào hoạt động kinh doanh cuối cùng của chuỗi cung ứng, như chứng nhận, thương mại, tiếp thị và vận chuyển

Không có tiếng nói

Phụ nữ thường bị hạn chế trong việc ra quyết định về sản xuất và tiêu thụ. Đặc biệt là những khu vực tại Châu Phi, các rào cản kinh tế, xã hội cùng các định kiến tiêu cực mạnh mẽ khiến người phụ nữ gặp rất nhiều khó khăn trong sự nghiệp và kinh doanh. Max Peters – một chuyên gia cà phê ở Tanzania còn cho biết rằng ở Tanzania, đa số trang trại cà phê do nam giới sở hữu, nhưng phụ nữ là người làm việc chính. Họ cũng không có tiếng nói trong việc đưa ra các quyết định trong trang trại. 

Ngoài ra, những doanh nhân, chủ trang trại cà phê là nữ đa phần sẽ bị từ chối tham dự các buổi hội thảo, chia sẻ các thông tin hay hỗ trợ nguồn vốn, kỹ thuật. Sự bất công này khiến năng suất trung bình của các trang trại do phụ nữ điều hành giảm đến 25%. Thêm vào đó, các đề xuất của họ thường bị bác bỏ, không có sự công nhận.

Phụ nữ thường bị hạn chế trong việc ra quyết định về sản xuất và tiêu thụ

Mang gánh nặng kép

Ngoài làm việc trên các trang trại, phụ nữ còn phải chịu trách nhiệm nuôi dạy con cái và thực hiện các công việc gia đình khác. Dường như họ không có thời gian nghỉ ngơi khi vừa kết thúc việc đồng áng đã phải lao vào dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc chồng con. 

Không được tiếp cận giáo dục, văn hóa 

Những lô cà phê Specialty hảo hạng lại ưa sinh trưởng ở những vùng trồng cao – nơi điều kiện sống, sinh hoạt còn chưa được đảm bảo như thành thị. Ở đó, nhiều phụ nữ không được đến trường, không nhận được sự giáo dục phù hợp. Tỷ lệ lao động nữ mù chữ cao cũng là một trong những nguyên nhân khiến họ khó bảo vệ quyền lợi của chính mình. 

Nhiều phụ nữ không được đến trường, không nhận được sự giáo dục phù hợp

Khoảng cách về giới tính đang kéo lợi nhuận và giá trị cà phê Specialty đi xuống. Nếu tình trạng này tiếp diễn trong thời gian dài sẽ tạo ra nhiều sự bất ổn trong chính nông trại. Thúc đẩy sự phát triển của phụ nữ là bài toán mà ngành cà phê Specialty trách nhiệm và đạo đức cần giải quyết trong thời gian tới. 

Ngành cà phê Specialty đạo đức tạo điều kiện cho lao động nữ phát triển

Có nhiều tổ chức trong ngành cà phê đã đứng lên bảo vệ, trao cơ hội để phụ nữ có thể tiếp cận chương trình giáo dục, các chương trình cà phê, nguồn hỗ trợ tài chính và các kỹ thuật mới,… Với vô vàn hoạt động tích cực, Liên minh Cà phê phụ nữ Quốc tế (IWCA) đã giúp đỡ hàng ngàn lao động nữ trên các trang trại cà phê cải thiện cơ hội nghề nghiệp, đồng thời nâng cao vai trò của mình. 

Tổ chức này đã:

– Trao quyền cho phụ nữ

IWCA tìm cách trao quyền cho phụ nữ trong các cộng đồng trồng cà phê bằng cách cung cấp cho họ khả năng tiếp cận các nguồn lực, cơ hội đào tạo, giáo dục và kết nối mạng. Việc trao quyền này thường dẫn đến cải thiện sinh kế, tăng thu nhập và nâng cao quyền ra quyết định cho phụ nữ trong gia đình và cộng đồng của họ.

– Vận động

IWCA ủng hộ bình đẳng giới trong ngành cà phê, nỗ lực giải quyết các vấn đề như khả năng tiếp cận đất đai, tín dụng và công nghệ của phụ nữ. Bằng cách nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của bình đẳng giới, IWCA khuyến khích các bên liên quan trong ngành cà phê áp dụng các chính sách và thực tiễn hỗ trợ quyền và cơ hội của phụ nữ.

Có nhiều tổ chức trong ngành cà phê đã đứng lên bảo vệ, trao cơ hội để phụ nữ có thể tiếp cận chương trình giáo dục, các chương trình cà phê, nguồn hỗ trợ tài chính và các kỹ thuật mới

– Kết nối và hợp tác 

IWCA đóng vai trò là nền tảng để phụ nữ trong ngành cà phê kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cộng tác trên các sáng kiến ​​​​có lợi cho cộng đồng của họ. Thông qua các chương khu vực và hội nghị quốc tế, các thành viên của IWCA trao đổi kiến ​​thức, các phương pháp hay nhất và chiến lược để vượt qua các thách thức.

– Tiếp cận thị trường

IWCA giúp các nhà sản xuất cà phê nữ tiếp cận thị trường quốc tế bằng cách cung cấp cho họ thông tin thị trường, cơ hội thương mại và kết nối với những người mua coi trọng bình đẳng giới và thực hành tìm nguồn cung ứng bền vững. 

– Xây dựng năng lực 

IWCA cung cấp các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho phụ nữ tham gia sản xuất, chế biến và tiếp thị cà phê. Những nỗ lực xây dựng năng lực này tập trung vào nông học, kiểm soát chất lượng, quản lý kinh doanh và các kỹ năng khác cần thiết để thành công trong ngành cà phê.

Phụ nữ trong ngành cà phê cần sự kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cộng tác trên các sáng kiến ​​​​có lợi cho cộng đồng của họ

Tiềm năng phát triển cho lao động nữ trong ngành cà phê Specialty

Ngành cà phê Specialty đã phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu trong những năm gần đây. Đây là một lĩnh vực đòi hỏi sự chú trọng đến chất lượng, kỹ thuật, và trải nghiệm người tiêu dùng cũng như các giá trị về đạo đức và trách nhiệm xã hội tạo ra nhiều cơ hội phát triển cho lao động nữ. Nhìn nhận từ nhiều góc độ, có thể nhận thấy ngành có nhiều tiềm năng phát triển cho lao động nữ phát triển, bao gồm:

Cơ hội nghề nghiệp đa dạng

Ngành cà phê Specialty không chỉ bao gồm các vị trí truyền thống như trồng trọt và thu hoạch, mà còn mở rộng đến các lĩnh vực như:

– Chế biến và rang xay: Kỹ thuật rang xay cà phê đòi hỏi sự tinh tế và kỹ năng cao. Nhiều phụ nữ đã và đang khẳng định mình là những nghệ nhân rang xay tài ba.

– Chuyên gia thử nếm (Q-grader): Công việc này đòi hỏi khả năng phân biệt và đánh giá chất lượng cà phê, một lĩnh vực mà phụ nữ có thể phát huy thế mạnh về vị giác tinh tế.

– Quản lý và kinh doanh: Quản lý chuỗi cà phê hoặc các doanh nghiệp nhỏ lẻ, cửa hàng cà phê Specialty cũng là những cơ hội tuyệt vời cho phụ nữ.

Ngành cà phê Specialty có nhiều tiềm năng phát triển cho lao động nữ phát triển

Tiếp nhận giáo dục và đào tạo

Nhiều tổ chức và trường học cà phê Specialty đạo đức đã và đang triển khai các chương trình đào tạo cho tất cả mọi người, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để họ tự tin bước vào ngành cà phê. Các khóa học này bao gồm từ kỹ thuật trồng trọt, chăm sóc cây cà phê, đến kỹ thuật chế biến và nghệ thuật pha chế. Điều này trao quyền cho cả nam và nữ cơ hội trau dồi, học tập và phát triển.

Nắm giữ vai trò trong chuỗi giá trị

Phụ nữ có thể tham gia và đóng góp vào mọi khía cạnh của chuỗi giá trị cà phê Specialty trách nhiệm:

– Trồng trọt và sản xuất: Phụ nữ có thể đảm nhận vai trò quan trọng trong việc áp dụng các phương  pháp canh tác bền vững và quản lý trang trại.

– Chế biến và phân phối: Tham gia vào các khâu chế biến, phân loại, đóng gói và phân phối sản phẩm.

– Tiếp thị và bán hàng: Sử dụng kỹ năng giao tiếp và quản lý để xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Nhiều tổ chức và trường học cà phê Specialty đạo đức đã và đang triển khai các chương trình đào tạo cho tất cả mọi người, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để họ tự tin bước vào ngành cà phê

Tham gia các sáng kiến hỗ trợ thúc đẩy bình đẳng giới

Nhiều sáng kiến và dự án trên toàn cầu về cà phê Specialty đạo đức đã và đang được thực hiện nhằm hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ tham gia vào ngành cà phê Specialty. Các tổ chức phi lợi nhuận, liên minh thương mại công bằng, và các chương trình hỗ trợ từ chính phủ đều chú trọng đến việc nâng cao năng lực cho phụ nữ, từ đó giúp họ có cơ hội phát triển sự nghiệp và nâng cao thu nhập.

Ngành cà phê Specialty cung cấp một môi trường thúc đẩy bình đẳng giới, nơi mà phụ nữ có thể tự tin phát huy khả năng của mình. Những câu chuyện thành công của phụ nữ trong ngành này không chỉ truyền cảm hứng mà còn thay đổi nhận thức xã hội về vai trò của phụ nữ trong ngành nông nghiệp và kinh doanh.

Nhiều sáng kiến và dự án trên toàn cầu về cà phê Specialty đạo đức đã và đang được thực hiện nhằm hỗ trợ và khuyến khích phụ nữ tham gia vào ngành cà phê Specialty

Tạm kết

Ngành cà phê Specialty không chỉ là một cơ hội kinh doanh mà còn là một nền tảng để phụ nữ phát triển và khẳng định bản thân. Thông qua những hoạt động hướng tới sự bình đẳng, công bằng trong việc trao quyền, phúc lợi và cơ hội, phụ nữ nhận có thể tự chủ, phát triển năng lực và độc lập về tài chính. Mặc dù tiềm năng rất lớn, phụ nữ trong ngành cà phê Specialty cũng đối mặt với nhiều thách thức như thiếu vốn đầu tư, cơ hội đào tạo, và sự phân biệt đối xử trong một số cộng đồng. Việc tập trung vào cải thiện các điều kiện làm việc, cung cấp hỗ trợ tài chính và mở rộng mạng lưới hỗ trợ sẽ giúp họ vượt qua những thách thức này. Đồng thời, với sự hỗ trợ từ cộng đồng, các tổ chức và chính phủ, lao động nữ trong ngành cà phê Specialty có thể đóng góp và tạo ra những giá trị bền vững cho xã hội.

Nguồn hình ảnh do XLIII coffee sưu tầm

Câu 1: Vai trò của phụ nữ trong quá trình sản xuất cà phê Specialty là gì?

Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong nhiều giai đoạn của quá trình sản xuất cà phê Specialty, từ trồng trọt, cắt tỉa, thu hoạch đến phân loại và chế biến. Họ tham gia vào các công đoạn cần sự tỉ mỉ và cẩn thận, giúp tạo ra sản phẩm cà phê chất lượng cao.

Câu 2: Tại sao vai trò của phụ nữ trong ngành cà phê Specialty chưa được đánh giá công bằng?

Mặc dù phụ nữ đảm nhiệm nhiều công việc quan trọng và vất vả, nhưng họ thường không có quyền ra quyết định trong sản xuất và kinh doanh, đồng thời thường bị hạn chế trong việc tiếp cận các cơ hội kinh tế, đào tạo và hợp tác xã. Nguyên nhân phần lớn là do định kiến xã hội về phân biệt giới tính, gánh nặng kép khi phải gánh vác cả công việc trên trang trại và trách nhiệm gia đình.

Câu 3: Làm thế nào để cải thiện điều kiện làm việc và hỗ trợ phụ nữ trong ngành cà phê Specialty?

Cải thiện điều kiện làm việc và hỗ trợ phụ nữ có thể bao gồm việc cung cấp hỗ trợ tài chính, mở rộng cơ hội đào tạo, thúc đẩy bình đẳng giới, cải thiện khả năng tiếp cận tài nguyên và cơ hội kinh doanh, và nâng cao nhận thức về vai trò quan trọng của phụ nữ trong ngành

Câu 4: Lợi ích của việc thúc đẩy bình đẳng giới trong ngành cà phê Specialty là gì?

Thúc đẩy bình đẳng giới giúp cải thiện sinh kế, tăng thu nhập, nâng cao quyền ra quyết định cho phụ nữ và giúp ngành cà phê Specialty phát triển bền vững, trách nhiệm và đạo đức hơn.

Câu 5: Những cơ hội nghề nghiệp đa dạng nào có thể phát triển cho phụ nữ trong ngành cà phê Specialty?

Phụ nữ có thể phát triển trong các vai trò như chế biến và rang xay cà phê, chuyên gia thử nếm (Q-grader), quản lý và kinh doanh chuỗi cà phê hoặc các doanh nghiệp nhỏ lẻ, cửa hàng cà phê Specialty.