Tại sao cảm giác miệng cà phê (Mouthfeel) lại quan trọng?

Cảm giác miệng cà phê (Mouthfeel) là cảm giác khi cà phê ở trong miệng. Thuật ngữ này mô tả các cảm nhận vật lý trong khoang miệng khi uống cà phê như độ sánh, độ mịn, độ dày,… Khác với hương vị, cảm giác miệng không liên quan đến vị giác mà liên quan đến cách thức cà phê được cảm nhận về mặt vật lý.

Ví dụ, khi nhấp một ngụm cà phê, hãy nghĩ về kết cấu trên vòm họng. Nó mượt mà như một tấm vải mịn hay béo ngậy, hay đậm đặc như một lớp kem mềm. Những mô tả này chính là cảm giác miệng cà phê (mouthfeel).

Cảm giác miệng cà phê (Mouthfeel) là cảm giác khi cà phê ở trong miệng, mô tả các cảm nhận vật lý trong khoang miệng khi uống cà phê như độ sánh, độ mịn, độ dày

Cảm giác miệng (mouthfeel) của cà phê chủ yếu được hình thành từ các thành phần hóa học và vật lý trong hạt cà phê, bao gồm lượng dầu, chất hòa tan và các hạt rắn. 

• Lượng dầu trong cà phê

Hạt cà phê chứa khoảng 15-20% dầu tự nhiên, chủ yếu là lipid, bao gồm triglycerides và các acid béo. Lượng dầu này tạo ra cảm giác sánh và đậm khi uống. Ví dụ, espresso sở hữu hàm lượng dầu cao hơn do phương pháp pha chế áp suất cao, thường mang lại cảm giác dày hơn so với các phương pháp khác.

• Chất hòa tan

Chất hòa tan trong cà phê bao gồm chất béo, protein, đường, acid, caffeine, carbohydrate và một số chất xơ. Mỗi chất có thể góp phần tạo ra một loại cảm giác miệng cà phê khác nhau, cụ thể:

– Carbohydrates: Các polysaccharides như cellulose và hemicellulose có thể tạo ra cảm giác mượt mà, đồng thời ảnh hưởng đến độ nhớt. Vậy nên, cà phê với hàm lượng carbohydrate cao mang lại cảm giác miệng mềm mại hơn.

– Acid hữu cơ: Các acid như acid citric và acid malic góp phần vào độ tươi và cân bằng hương vị, đồng thời có thể tạo ra cảm giác khô trong miệng. 

• Hạt rắn và cặn cà phê

Sự hiện diện của các hạt rắn trong cà phê, đặc biệt trong các phương pháp pha không dùng bộ lọc như French press, có thể tạo ra cảm giác gợn hoặc thô ráp. Những hạt này ảnh hưởng đến cách thức cà phê tiếp xúc với bề mặt lưỡi và vòm họng, tạo ra cảm giác khác biệt trong miệng.

Cảm giác miệng của cà phê chủ yếu được hình thành từ các thành phần hóa học và vật lý trong hạt cà phê, bao gồm lượng dầu, chất hòa tan và các hạt rắn

Mô tả cảm giác miệng (mouthfeel) của cà phê có thể được thực hiện thông qua nhiều cách khác nhau, cụ thể:

• Dày: Cà phê được mô tả là dày khi cảm giác miệng mang lại sự đầy đặn và bão hòa. Cà phê có độ sánh cao thường tạo ra cảm giác nặng (dày) hơn trong miệng.
• Mỏng: Cà phê có cảm giác mỏng thường mang lại cảm giác nhẹ, như nước, không để lại nhiều dấu ấn trên lưỡi và vòm miệng.
• Nhẹ: Cảm giác miệng nhẹ cũng tương tự như mỏng, nhưng có phần tinh tế hơn. Cà phê nhẹ thường tạo cảm giác thanh thoát, không quá đầy đặn nhưng vẫn có cấu trúc rõ ràng.

• Se: Cảm giác “se” thường mô tả sự khô và thắt chặt trên lưỡi và vòm miệng, gây ra bởi sự hiện diện của tannin hoặc acid trong cà phê. Cụ thể, người dùng có thể cảm thấy như miệng mình bị khô đi và căng lên

Ví dụ, cà phê espresso với lớp crema thường có cảm giác dày hơn so với tách cà phê cold brew.

Mô tả cảm giác miệng của cà phê có thể được thực hiện thông qua nhiều cách khác nhau

Cảm giác miệng có vai trò thiết yếu trong việc thưởng thức cà phê, đặc biệt là Specialty Coffee đồng thời tác động đến chất lượng, hương vị và ấn tượng tổng thể của người tiêu dùng. 

• Xác định chất lượng cà phê

Các đặc tính như độ dày, độ mịn, sự chát hay se có thể ảnh hưởng đến ấn tượng ban đầu của người uống. Cà phê có cảm giác miệng dày và mịn thường được coi là cao cấp hơn, trong khi cà phê với cảm giác miệng nhẹ và chát có thể bị đánh giá thấp hơn.

• Cải thiện hương vị và hậu vị

Cà phê có cảm giác miệng mịn màng giúp làm nổi bật các hương vị phức tạp hơn, trong khi cảm giác chát có thể làm giảm sự hiện diện của các hương vị khác. Một tách cà phê ngon có thể để lại hậu vị dài lâu và êm ái, góp phần làm tăng cường trải nghiệm tổng thể.

• Tạo nên tính chất đặc trưng của cà phê

Cảm giác miệng còn giúp phân biệt giữa các loại cà phê khác nhau, từ đó tạo ra sự đa dạng trong trải nghiệm thưởng thức. Ví dụ, một người tiêu dùng có thể dễ dàng phân biệt giữa cà phê từ Brazil với cảm giác dày và ngọt hơn và cà phê từ Kenya với cảm giác chua và nhẹ hơn. 

Cảm giác miệng có vai trò thiết yếu trong việc thưởng thức cà phê, đặc biệt là Specialty Coffee đồng thời tác động đến chất lượng, hương vị và ấn tượng tổng thể của người tiêu dùng

Tạm kết

Với sự đa dạng trong cách cảm nhận và mô tả cảm giác miệng, người tiêu dùng có thể khám phá và đánh giá sâu hơn về các sản phẩm cà phê khác nhau, từ đó làm phong phú thêm trải nghiệm của mình. Sự chú trọng vào cảm giác miệng không chỉ là một yếu tố kỹ thuật mà còn là chìa khóa mở ra những cuộc hành trình thú vị trong thế giới cà phê.

Hình ảnh từ XLIII Coffee và do XLIII Coffee sưu tầm

Câu 1: Cảm giác miệng cà phê (mouthfeel) là gì?

Cảm giác miệng cà phê (mouthfeel) là thuật ngữ chỉ cảm giác vật lý mà người thưởng thức cảm nhận khi cà phê tiếp xúc với khoang miệng. Nó bao gồm các yếu tố như độ sánh, độ mịn, độ dày, và cảm giác tổng thể mà cà phê tạo ra. 

Câu 2: Những yếu tố nào hình thành nên cảm giác miệng cà phê?

Cảm giác miệng cà phê chủ yếu được hình thành từ ba yếu tố chính: lượng dầu, chất hòa tan và các hạt rắn trong hạt cà phê. Lượng dầu ảnh hưởng đến độ sánh và cảm giác đậm đặc, trong khi chất hòa tan cung cấp các thành phần như carbohydrate và acid, góp phần tạo ra cảm giác mượt mà hay chua. Các hạt rắn có thể tạo ra cảm giác gợn hoặc thô ráp, đặc biệt trong các phương pháp pha không lọc.

Câu 3:  Cảm giác miệng cà phê có thể được mô tả như thế nào?

Cảm giác miệng cà phê có thể được mô tả bằng nhiều thuật ngữ như dày, mỏng, nhẹ, se, và chát. Cà phê dày thường mang lại cảm giác đầy đặn và bão hòa, trong khi cà phê mỏng mang lại cảm giác nhẹ nhàng.

Câu 4:  Ví dụ nào cho thấy sự khác biệt giữa các loại cà phê về cảm giác miệng?

Một ví dụ rõ ràng là sự khác biệt giữa espresso và cà phê cold brew. Espresso, với quá trình pha chế áp suất cao, có cảm giác dày và sánh hơn nhờ lượng dầu và các chất hòa tan phong phú. Ngược lại, cold brew thường có cảm giác nhẹ và mỏng hơn, do quá trình pha chế lạnh làm giảm lượng dầu và các chất hòa tan, tạo ra một trải nghiệm thanh thoát và dễ chịu hơn.

Câu 5: Tại sao cảm giác miệng lại quan trọng trong việc thưởng thức cà phê?

Cảm giác miệng đóng vai trò thiết yếu trong việc đánh giá chất lượng cà phê và nâng cao trải nghiệm thưởng thức. Một cảm giác miệng tốt có thể làm nổi bật các hương vị phức tạp và để lại ấn tượng lâu dài, từ đó gia tăng sự hài lòng của người thưởng thức.