Giống cà phê Gesha – Đại diện hoàn mỹ của giới Specialty Coffee

Giống cà phê Gesha có nguồn gốc từ một ngôi làng xa xôi ở Ethiopia. Nó được phát hiện và thu thập những mẫu cây đầu tiên vào năm 1936 tại vùng núi mang tên “Gesha” bởi lãnh sự Anh. Sau đó, những mẫu này được mang đến CATIE (Centro Agronómico Tropical de Investigación y Enseñanza) ở Costa Rica vào năm 1953 và được ghi nhận là gia nhập T2722. Từ đây, giống cà phê Gesha được mang đến Boquete (Panama) và một số vùng khác để phát triển.

Trong quá trình du nhập và trồng trọt ở nhiều nơi, giống cà phê này đã gặp phải một sự nhầm lẫn gây tranh cãi về tên gọi – Gesha hay Geisha. Sau nhiều cuộc tranh luận kéo dài, phần lớn giới chuyên môn đồng thuận rằng cách viết đúng của giống cà phê này là “Gesha”, phản ánh chính xác nguồn gốc từ địa danh Gesha ở Ethiopia. Còn nguyên nhân dẫn đến điều này được cho là liên quan đến tiếng sự đa dạng của tiếng lóng, tiếng địa phương và sai sót khi truyền miệng.

Giống cà phê Gesha có nguồn gốc từ một ngôi làng xa xôi ở Ethiopia, được phát hiện và thu thập những mẫu cây đầu tiên vào năm 1936 tại vùng núi mang tên Gesha

Cà phê Gesha là một giống lai của họ thực vật Arabica, được đánh giá cao trong giới Specialty Coffee, không chỉ bởi nguồn gốc và câu chuyện đặc biệt mà còn bởi những phẩm chất vượt trội mang lại.

Đặc điểm cây giống và điều kiện sinh trưởng

Cây cà phê Gesha tương đối cao và thân cây khẳng khiu. Những quả cà phê Gesha và hạt bên trong có kích thước trung bình nhỏ, hình dáng thon dài. Hầu hết năng suất của giống này rất thấp và cành cây dễ gãy. Hệ thống rễ nông và rất nhạy cảm với độ ẩm. Cây dễ bị nhiễm sâu bệnh và khả năng chống chịu của nó không cao, đòi hỏi sự chăm sóc kỹ lưỡng và môi trường sinh trưởng đặc biệt.

Những yếu tố này làm cho Gesha nổi tiếng là một giống cà phê khó trồng. Để cây phát triển tốt, Gesha cần được trồng ở những nơi có độ cao lớn, khí hậu mát mẻ và đất đai giàu dinh dưỡng. Chúng cũng yêu cầu tiếp xúc với ánh sáng mặt trời vừa phải, mật độ bóng râm trong khu vực hợp lý.

Cây cà phê Gesha tương đối cao và thân cây khẳng khiu với những quả cà phê và hạt bên trong có kích thước trung bình nhỏ, hình dáng thon dài

Tiềm năng chất lượng và hương vị

Tuy năng suất thấp, khó trồng nhưng cà phê Gesha sở hữu tiềm năng cao về chất lượng và hương vị. Chúng có khả năng linh hoạt, biểu thị rõ nét những mùi thơm, sắc thái chua ngọt theo nét riêng của thổ nhưỡng tại mỗi vùng trồng cà phê.

Với những vùng có điều kiện môi trường phù hợp, kỹ thuật canh tác tốt, cà phê sẽ thuận lợi thu nạp hàm lượng hợp chất thơm, acid cùng lượng đường tự nhiên dồi dào từ nơi đó. Do đó, tùy từng khu vực, một số loại Gesha có thể mang hương hoa nhài, quả đào tinh tế; nổi bật với hương vị giống hoa hồng, trà, hoặc hương trái cây nhiệt đới. Trong tách, Gesha cũng thể hiện vị ngọt dễ chịu, trong trẻo và hương vị tươi sáng nhiều tầng vị đan xen tạo nên một trải nghiệm thú vị, khác biệt so với các giống cà phê thông thường.

Cà phê Gesha sở hữu tiềm năng cao về chất lượng và hương vị

Sự nổi tiếng của cà phê Gesha trong ngành cà phê Specialty như một hành trình tìm thấy nơi thuộc về.

Cà phê Gesha Panama – mở màn cho một huyền thoại

Vốn dĩ, trước đây các giống cà phê Gesha không mấy được nông dân ưa chuộng vì năng suất thấp. Khi nó được mang đến vùng Boquete của Panama, khí hậu và thổ nhưỡng trù phú nơi đây đã khiến cà phê phát triển mạnh mẽ những tiềm năng ẩn dấu.

Điểm mốc đánh dấu sự rực rỡ của giống cà phê Gesha là vào năm 2004 khi gia đình Peterson từ Boquete, Panama, tham gia cuộc thi và đấu giá “Best of Panama”. Với chất lượng và hương vị độc đáo, mới lạ, lô cà phê Gesha này kiến chuyên gia và người thử nếm bất ngờ. Kết quả, cà phê đạt mức điểm số đặc biệt cao. Nó còn phá vỡ kỷ lục về giá tại đấu giá cà phê xanh tại thời điểm đó, được bán với mức hơn 20 USD cho mỗi pound. Sự kiện này không chỉ đánh dấu bước ngoặt cho giống cà phê Gesha mà còn đặt nền tảng cho sự thịnh vượng của ngành cà phê Specialty trên toàn cầu sau này.

Năm 2004, loại Gesha của nộng hộ Peterson từ Boquete, Panama đã giành giải vô địch tropng cuộc thi Best of Panama trong nhờ chất lượng và hương vị độc đáo

Sự bùng nổ về danh tiếng của giống cà phê Gesha trên thị trường quốc tế

Sau thành công vang dội với lô Gesha đầu tiên, gia đình Peterson tiếp tục đưa Gesha vào các cuộc thi và liên tiếp giành chiến thắng. Danh tiếng của giống cà phê này ngày càng lớn, kéo theo đó là sự tăng trưởng không ngừng về giá trị của chúng. Như vào thời điểm 2019, giá của một loại Gesha đạt tới 1.000 USD mỗi pound. Đắt đỏ, nhưng nhiều người vẫn sẵn sàng săn lùng để sở hữu và cho rằng mức giá đó là xứng đáng.

Nguyên nhân có thể do số lượng có hạn và quá trình trồng trọt tỉ mỉ, cà phê Gesha thường được coi là viên ngọc quý hiếm trong thế giới cà phê. Tính độc quyền của nó và nhu cầu mà nó tạo ra dẫn đến giá cao hơn so với các giống cà phê khác. Tuy nhiên, đối với những người đam mê cà phê thực sự, cơ hội thưởng thức cà phê Gesha là một trải nghiệm tuyệt vời xứng đáng với sự đầu tư. Sự thành công của cà phê Gesha không chỉ nằm ở hương vị tuyệt hảo mà còn ở câu chuyện đằng sau nó, một câu chuyện về sự tận tâm và chất lượng vượt trội.

Do đó, nhiều vùng trồng trên thế giới cùng gia nhập vào lĩnh vực Specialty coffee bằng cách theo đuổi việc trồng cà phê Gesha. Họ tập trung đầu tư vào hệ thống trang trại, kỹ thuật canh tác, chế biến phù hợp để tạo nên các hạt cà phê chất lượng, đáp ứng đủ tiêu chí đặc biệt. Điều này đã góp phần thúc đẩy xu hướng sản xuất và tiêu dùng cà phê Specialty.

Danh tiếng của giống cà phê này ngày càng lớn, kéo theo đó là sự tăng trưởng không ngừng về giá trị của chúng, đặc biệt thời điểm 2019, giá của một loại Gesha đạt tới 1.000 USD mỗi pound

Gesha đòi hỏi sinh trưởng ở những khu vực có điều kiện trồng cà phê lý tưởng về độ cao, nhiệt độ, độ ẩm, loại đất,… Do đó, tuỳ đã được trồng phổ biến ở nhiều quốc gia nhưng nơi tạo ra những hạt cà phê ngon thường không nhiều. Các khu vực sản xuất cà phê Gesha chất lượng cao thường tập trung ở một số vùng trồng ở Đông Phi, Nam Mỹ, Châu Á như Panama, Colombia, Ethiopia, Peru, Ecuador,…

Tại Panama, trang trại Ninety Plus nổi tiếng với việc trồng cà phê Gesha trên những sườn núi của vùng Chiriqui. Điều kiện khí hậu lý tưởng với độ cao, không khí mát mẻ, đất núi lửa và lượng mưa dồi dào đã tạo ra những hạt cà phê Gesha có chất lượng vượt trội.

Cà phê Gesha đòi hỏi sinh trưởng ở những khu vực có điều kiện trồng cà phê lý tưởng về độ cao, nhiệt độ, độ ẩm, dinh dưỡng trong đất đa dạng

Ở Colombia, trang trại Cafe Granja La Esperanza cũng có nhiều lô cà phê Gesha tại quả đồi Cerro Azul chất lượng cao. Độ cao và đất núi lửa phong phú của vùng này cung cấp dưỡng chất cần thiết, mang lại cho cà phê hương vị phong phú và độc đáo.

Peru cũng góp mặt với trang trại Finca La Palestine và Nueva Alianza. Những trang trại này tận dụng điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu lý tưởng của vùng cao nguyên để tạo ra những hạt cà phê Gesha có chất lượng hàng đầu, đáp ứng được sự kỳ vọng của những người yêu cà phê trên toàn thế giới.

Ecuador với trang trại Finca Soledad là một địa điểm khác sản xuất cà phê Gesha danh tiếng. Với điều kiện tự nhiên tuyệt vời và quy trình canh tác tỉ mỉ, Finca Soledad đã tạo nên những hạt cà phê Gesha có hương vị đặc biệt, góp phần vào danh tiếng của loại cà phê này trên thị trường quốc tế.

Tại Fincas Mierisch, các biến thể Gesha đã tạo thành một bộ sưu tập phong phú phản ánh sự đa dạng của đất và khí hậu ở những vùng trồng khác nhau tại Honduras và Nicaragua. 

Những vùng có điều kiện môi trường phù hợp, kỹ thuật canh tác tốt, cà phê Gesha sẽ thuận lợi thu nạp hàm lượng hợp chất thơm, acid cùng lượng đường tự nhiên dồi dào từ nơi đó

Tạm kết

Giống cà phê Gesha là một đại diện nổi bật trong ngành cà phê Specialty với một hành trình dài từ Châu Phi bung nở hào quang ra toàn thế giới. Bên trong chúng ẩn chứa tiềm năng, chờ đợi sự thúc tiến của điều kiện tự nhiên và nỗ lực canh tác tỉ mỉ của con người để tạo ra những giá trị tuyệt vời. Những giá trị vượt thời gian, hơn cả những thi vị, độc đáo của hương vị –  vẻ đẹp của mỗi vùng đất và niềm tâm huyết của người trồng. Hãy thưởng thức sự đa dạng đặc biệt này, bạn có thể sẽ bắt đầu một trải nghiệm cà phê kỳ diệu.

Nguồn ảnh thu thập do XLIII Coffee thu thập và từ các trang trại đối tác của XLIII Coffee cung cấp

Câu 1: Giống cà phê Gesha có nguồn gốc từ đâu? 

Giống cà phê Gesha có nguồn gốc từ một địa danh có tên Gesha ở Ethiopia. Nó được phát hiện bởi một Lãnh sứ người Anh vào năm 1930.

Câu 2: Những thách thức nào mà người trồng cà phê Gesha phải đối mặt?

Người trồng cà phê Gesha phải đối mặt với các thách thức như năng suất thấp, cành cây dễ gãy, hệ thống rễ nông, cây dễ bị nhiễm sâu bệnh và đòi hỏi sự chăm sóc kỹ lưỡng cũng như môi trường sinh trưởng đặc biệt.

Câu 3: Hương vị đặc trưng của giống cà phê Gesha là gì? 

Cà phê Gesha có đặc trưng hương vị tinh tế và phong phú, với các sắc thái hương hoa nhài hoặc trái cây nhiệt đới. Nó cũng thể hiện vị ngọt dễ chịu, trong trẻo và nhiều tầng vị đan xen, tạo nên một trải nghiệm hương vị độc đáo và cuốn hút tuỳ thuộc vào vùng đất và kỹ thuật canh tác.

Câu 4: Điều gì làm cho giống cà phê Gesha trở nên đặc biệt và đắt đỏ? 

Cà phê Gesha đặc biệt và đắt đỏ do Gesha là một giống quý hiếm, số lượng có hạn, quá trình trồng trọt tỉ mỉ, và hương vị tuyệt hảo mà nó mang lại. 

Câu 5: Loại cà phê Gesha ở vùng nào có hương vị thơm ngon?

Loại cà phê Gesha ở các vùng có độ cao lớn, vi khí hậu, thời tiết thuận lợi, đất đai trù phú sẽ có hương vị đa dạng, thơm ngon. Chẳng hạn như cà phê tại trang trại Ninety Plus (Panama), Café Granja Esperanza (Colombia), các trang trại Finca La Palestine và Nueva Alianza (Peru), và Finca Soledad (Ecuador) đều có hương vị thơm ngon nhờ điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng đặc biệt và sự canh tác, kiểm soát chất lượng tỉ mỉ.